Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi tarafından düzenlenen konferans, Türkiye’nin deprem gerçeğine ışık tutan önemli uyarılara sahne oldu. Konferansa konuşmacı olarak katılan ünlü Japon deprem uzmanı ve yüksek mimar Yoshinori Moriwaki, Türkiye’deki yapı stoku ve deprem riskleri hakkında çarpıcı açıklamalarda bulundu. 35 yıldır Türkiye’de yaşayan ve ülkenin deprem haritasını yakından tanıyan Moriwaki, yapı denetimi ve kaçak yapılaşma konusundaki acı tabloyu gözler önüne serdi.
"Yapıların Yarısı Denetimsiz ve Kaçak"
Türkiye'deki yapı güvenliği sorununa dikkat çeken Moriwaki, mevcut yapı stokunun durumunu endişe verici rakamlarla ifade etti. Türkiye'de 21 milyonu aşan bir yapı stoku bulunduğunu belirten uzman, bunun yüzde 50'sinin kaçak olduğunu vurguladı. 2001 yılında yürürlüğe giren Yapı Denetimi Kanunu'nu hatırlatan Moriwaki, yasanın uygulanmasındaki eksikliklere değindi:
"35 yıldır Türkiye'deyim. 2001'de Yapı Denetimi Kanunu yürürlüğe girdi ve ilk etapta 19 pilot il belirlendi. Ancak üzülerek görüyorum ki, birinci derece deprem bölgesi olduğu halde bugüne kadar yapı denetimi yapılmayan illerimiz var. Bu, kabul edilmesi zor bir risk tablosudur."
Türkiye ve Japonya Arasındaki Kritik Farklar
Konuşmasında Japonya ve Türkiye arasındaki benzerlik ve farklılıklara da değinen Moriwaki, Japonya'da mimar ve inşaat mühendislerinin jeoloji, jeofizik ve sismoloji alanlarında da zorunlu eğitim aldığını belirtti. Türkiye'nin tektonik yapısının Japonya'dan daha karmaşık olduğunu ifade eden Moriwaki, "Japonya'da 4, Türkiye'de ise 6 deprem levhası bulunuyor. Endonezya'dan başlayan Kuzey Anadolu fay hattı, dünyadaki en büyük ve tehlikeli fay hatlarından biridir. Deprem gerçeğini kabul edip, buna göre hazır olmamız gerekiyor" dedi.
Bölgesel Risk Analizi: Konya Güvenli mi?
Moriwaki, Türkiye'nin farklı bölgelerindeki deprem risklerini de değerlendirdi. Ege Bölgesi'nin çok sayıda fay hattı barındırdığını ve riskli olduğunu belirten uzman, Marmara Bölgesi için de spesifik uyarılarda bulundu. Balıkesir'de büyük bir deprem beklemediğini, ancak Bandırma ve Bursa hattında riskin sürdüğünü kaydetti.
Konya ve çevresi için ise daha iyimser bir tablo çizen Moriwaki, "Türkiye'de deprem açısından en rahat il Kırklareli'dir. Samsun hariç Karadeniz Bölgesi de güvenli sayılır. Bu sıralamaya Konya, Niğde ve Karaman'ı da ekleyebiliriz. Konya'da depremler oldu ancak bunlar küçük ölçekliydi. Bölgede büyük bir yıkıcı deprem beklenmiyor" ifadelerini kullandı.
"Can Kayıplarında Dünya Üçüncüsüyüz"
Konuşmasının sonunda Türkiye'nin deprem karnesine dair özeleştiride bulunan Yoshinori Moriwaki, Türkiye'nin deprem kaynaklı can kayıplarında dünyada üçüncü sırada yer aldığını hatırlattı. Bu durumun bir mimar olarak kendisini derinden üzdüğünü belirten Moriwaki, "Bu sıralama utanç verici, bunu düzeltmemiz lazım. Ben bunun için, bu bilinci oluşturmak için 35 yıldır buradayım" diyerek sözlerini noktaladı.
Yorumlar
Kalan Karakter: