Türkiye genelinde tarımsal üretimin kalbi konumundaki bölgelerde büyük bir sevinçle karşılanan yeni bir gelişme yaşandı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 81 il valiliğine gönderilen yeni genelge ile, 2016 yılından bu yana satışı ve sevkiyatı yasak olan yüzde 33'lük amonyum nitrat (33 nitrat) ile kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin tarımsal amaçlı kullanımına yeniden izin verildi. Özellikle kuraklık riskinin her zaman gündemde olduğu ve hububat tarımının yoğun olarak yapıldığı Karapınar ve geniş Konya Ovası gibi merkezlerde, sezon öncesi alınan bu karar üreticiye adeta nefes aldırdı.
Bilindiği üzere, amonyum nitrat içerikli gübrelerin satışı, geçmiş yıllarda güvenlik gerekçeleriyle tamamen durdurulmuş ve tarımsal üretimde ciddi bir alternatif arayışı başlamıştı. Üreticiler bu süreçte farklı gübre formlarına yönelmek zorunda kalsa da, 33 nitratın topraktaki hızlı çözünürlüğü ve bitki tarafından kolay alınımı gibi özellikleri her zaman aranılan bir unsur oldu. Ancak değişen küresel dengeler, jeopolitik risklerin artması ve tedarik zincirlerinde yaşanan daralmalar, yurt içi gıda arz güvenliğini sağlamayı her zamankinden daha kritik bir hale getirdi. Bu kapsamda Bakanlık, tarımsal rekoltede herhangi bir düşüş yaşanmaması ve çiftçinin artan girdi maliyetleri karşısında ezilmemesi adına bu stratejik kararı devreye soktu.
Özellikle buğday ve arpa gibi temel tahıl ürünlerinin kardeşlenme ve sapa kalkma dönemlerinde azot ihtiyacı zirveye ulaşır. Bu dönemde verilen amonyum nitrat, bitkinin hem kök gelişimini hızlandırır hem de kuraklığa karşı direncini artırır. Karapınar gibi yağış rejiminin düzensiz olabildiği bölgelerde, bitkinin azotu hızlıca bünyesine alabilmesi hayati önem taşır. Bu nedenle yasağın esnetilmesi, sadece bir girdi temini değil, doğrudan verim ve kalite artışı anlamına geliyor.
Uygulamanın detaylarına bakıldığında, sürecin son derece titiz ve kontrollü bir şekilde yürütüleceği görülüyor. Alınan karara göre, 33 nitrat gübresinin yurt içindeki satış ve sevkiyat işlemlerine şimdilik 30 Mayıs 2026 tarihine kadar geçici bir süreyle izin verilecek. Bu süreçte hiçbir şekilde denetimsiz ürün akışı olmayacak. Üretici firmalardan dağıtıcılara kadar tüm sevk işlemleri Gübre Takip Sistemi (GTS) üzerinden anlık olarak izlenecek. En önemli nokta ise çiftçinin bu gübreyi nasıl temin edeceği; satışlar doğrudan Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) entegre bir şekilde yapılacak. Çiftçiler, sistemde kayıtlı olan arazi büyüklükleri ve ektikleri ürünün türüne göre belirlenen kotalar dahilinde gübre alımı gerçekleştirebilecekler. İhtiyaç fazlası veya usulsüz alımların önüne geçilmesi için denetimler aralıksız sürecek.
Bakanlığın üreticiyi korumaya yönelik attığı adımlar sadece iç piyasayı açmakla sınırlı kalmadı. İç piyasadaki gübre arzının azalmasını engellemek ve fiyatların çiftçi lehine dengede kalmasını sağlamak amacıyla amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin ihracatı geçici olarak durduruldu. Buna ek olarak, sektörde yaygın olarak kullanılan üre gübresi ithalatında uygulanan yüzde 6,5 oranındaki gümrük vergisi de sıfırlanarak maliyetlerin aşağı çekilmesi hedeflendi.
Yerel ziraat odaları ve uzman mühendisler, üreticilerin bu geçici izin süresini en verimli şekilde değerlendirmeleri gerektiği konusunda uyarılarda bulunuyor. Toprak analizi yaptırmadan bilinçsiz gübre kullanımından kaçınılması gerektiğinin altını çizen uzmanlar, doğru dozajın ürün kalitesini belirleyen en temel faktör olduğunu hatırlatıyor. Bölgedeki tarımsal canlılığın bu kararla birlikte bahar aylarında zirveye ulaşması beklenirken, çiftçiler rotayı şimdiden yetkili gübre bayilerine çevirmiş durumda.
Yorumlar
Kalan Karakter: